npm & package.json

npm là hệ thống quản lý package lớn nhất trong thế giới JavaScript, đi kèm theo Node.js. Khi khởi tạo một dự án, file package.json đóng vai trò trung tâm, quản lý cấu hình, dependencies và metadata của project. Bài học này giúp bạn hiểu rõ cơ chế hoạt động và cách sử dụng hiệu quả.

1. Nội dung chính

• npm là gì và vai trò trong Node.js
• Khởi tạo dự án với npm init
• Ý nghĩa các trường quan trọng trong package.json
• Phân biệt dependencies vs devDependencies
• Semantic Versioning và cách npm quản lý version
• npm scripts và best practices

2. Ví dụ

Các lệnh npm cơ bản

# Khởi tạo file package.json
npm init -y

# Cài đặt package
npm install express

# Cài đặt package chỉ dùng cho môi trường dev
npm install nodemon --save-dev

# Chạy script trong package.json
npm run start

Ví dụ package.json đơn giản

{
  "name": "my-node-app",
  "version": "1.0.0",
  "scripts": {
    "start": "node server.js",
    "dev": "nodemon server.js"
  },
  "dependencies": {
    "express": "^4.18.0"
  },
  "devDependencies": {
    "nodemon": "^2.0.0"
  }
}

3. Kiến thức trọng tâm

• npm quản lý thư viện thông qua package.json và node_modules
• dependencies: dùng trong môi trường production
• devDependencies: chỉ dùng trong giai đoạn phát triển
• Semantic Versioning:
  • ^ cập nhật phiên bản minor
  • ~ cập nhật patch
  • không ký hiệu: cố định version

4. Bài tập nhanh

1. Khởi tạo dự án và cài 2 thư viện bất kỳ

2. Tạo script trong package.json:

{
  "scripts": {
    "dev": "nodemon index.js"
  }
}

Và chạy thử:

npm run dev

3. Thử cài package với ~ và ^ để quan sát sự khác biệt phiên bản:

npm install express@~4.17.0
npm install express@^4.17.0

5. Kết luận

npm và package.json là nền tảng quản lý cấu trúc và dependencies trong Node.js. Hiểu đúng cơ chế và versioning giúp dự án ổn định, dễ kiểm soát và phù hợp chuẩn team.