Câu lệnh Điều kiện
Bài 4 – Hiểu và sử dụng if/else, else if, switch và toán tử 3 ngôi. Nền tảng để chương trình đưa ra quyết định.
Câu Lệnh Điều Kiện
Câu lệnh điều kiện giúp chương trình đưa ra quyết định dựa trên giá trị hoặc trạng thái. Đây là công cụ cốt lõi để xử lý logic trong mọi ứng dụng.
1. If / Else – dạng điều kiện phổ biến nhất
Cú pháp:
if (điều_kiện) {
// chạy khi điều kiện đúng (true)
} else {
// chạy khi điều kiện sai (false)
}
Ví dụ:
let age = 18;
if (age >= 18) {
console.log("Đủ tuổi");
} else {
console.log("Chưa đủ tuổi");
}
2. Else If – kiểm tra nhiều điều kiện liên tiếp
let score = 7;
if (score >= 8) {
console.log("Giỏi");
} else if (score >= 6.5) {
console.log("Khá");
} else if (score >= 5) {
console.log("Trung bình");
} else {
console.log("Yếu");
}
💡 GHI NHỚ: Code chạy từ trên xuống → gặp điều kiện đúng đầu tiên thì dừng luôn.
3. Điều kiện theo nhóm — dùng Switch
Switch phù hợp khi có nhiều trường hợp rẽ nhánh dựa trên một giá trị cụ thể.
let role = "admin";
switch (role) {
case "admin":
console.log("Quản trị viên");
break;
case "user":
console.log("Người dùng");
break;
default:
console.log("Không xác định");
}
⚠️ GHI NHỚ:
breakrất quan trọng để tránh chạy lan sang các case khác.
4. Toán tử 3 ngôi (Ternary Operator)
Dùng khi bạn cần viết điều kiện ngắn gọn.
let age = 20;
let msg = age >= 18 ? "Đủ tuổi" : "Chưa đủ tuổi";
console.log(msg);
💡 GHI NHỚ: Cách viết 1 dòng giúp code rõ ràng nếu logic đơn giản.
5. Điều kiện lồng nhau (Nested Conditions)
Hạn chế các if lồng nhiều tầng, nhưng đôi khi cần thiết:
let score = 8;
let active = true;
if (active) {
if (score >= 8) {
console.log("Học viên xuất sắc");
}
}
💡 GHI NHỚ: Nguyên tắc: chỉ lồng khi thực sự cần.
6. Tư duy viết điều kiện gọn – chính xác
- Luôn xử lý trường hợp quan trọng nhất trước
- Tránh lồng if nhiều lớp → ưu tiên
else ifhoặcreturnsớm (trong hàm) - Sử dụng
===để so sánh chuẩn - Với các trường hợp liệt kê → dùng
switch
🔑 GHI NHỚ: Viết điều kiện gọn giúp code dễ đọc và maintain hơn rất nhiều!
7. Bài tập thực hành
Bài 1
Nhập điểm học viên, phân loại:
- = 8: Giỏi
- = 6.5: Khá
- = 5: Trung bình
- còn lại: Yếu
Bài 2
Cho biến:
let isMember = true;
let price = 100;
Nếu là thành viên, giảm 10%. Nếu không, giữ nguyên. Tính và in ra giá cuối.
Bài 3
Viết switch kiểm tra loại phương tiện:
"car"→ Ô tô"motor"→ Xe máy"bike"→ Xe đạp- Mặc định → Không xác định
Bài 4
Viết điều kiện 3 ngôi:
- Nếu tuổi >= 18 → “Có thể đăng ký”
- Nếu < 18 → “Không đủ điều kiện”
8. Kết luận bài học
- Câu lệnh điều kiện quyết định luồng chạy của chương trình
- If/else phù hợp cho hầu hết trường hợp
- Switch tốt cho nhiều giá trị liệt kê
- Toán tử 3 ngôi giúp code ngắn, rõ ràng
🔑 GHI NHỚ QUAN TRỌNG:
- Luôn dùng
===để so sánh- Tránh lồng if quá 2-3 cấp
- Switch phù hợp khi có nhiều case cụ thể
- Toán tử 3 ngôi chỉ dùng cho logic đơn giản